Кіріспе
Күнделікті тұрмысымызда таңертең ұйқыдан тұрған сәтте кейде түнде көрген түстерімізді еске түсіреміз. “Бұл нені білдіреді?” деп сұрақ қоямыз өзімізге. Ырым-тыйымдар мен халықтық ұстанымдарға бай қазақ халқы үшін түстердің мәні ерекше. Тіпті қарапайым бір нәрсені — мысалы, тұзды шамадан тыс сеуіп, тағамды бүлдіруді — түс деп көргенде, оның артында не тұрғанын білуге асығамыз. Мұны көптеген адамдар күнделікті өмірде жиі іздейді, себебі осы сәттер бізге өзімізді, ішкі сезімдерімізді түсінуге үндеу тастайды.
ТАҚЫРЫПТЫ НЕГЕ КӨП АДАМ ІЗДЕЙДІ?
Түстер — бұл біздің санамызда болып жатқан құбылыстардың бір көрінісі. Әлемде миллиондаған адам түстерін түсіндіруге тырысады, себебі олар бізге белгісіз нәрселерді білуге мүмкіндік береді. Жоғарыда айтып өткен тұзды көп сеуіп, тағамды бүлдіру сияқты түс көрудің маңыздылығы неде? Бұл күнделікті өміріміздегі жағдайлардың белгісі болуы мүмкін бе? Осы сұрақтардың жауабын іздеу арқылы біз өзімізді, ішкі күйімізді және болашағымызды жақсы түсінуге тырысамыз.
Халықтық түс жору
Қазақ халқының дәстүрлі түс жоруында әртүрлі образдар мен символдар кеңінен пайдаланылады. Мысалы, “жылан көрсең — дұшпан” немесе “су ағып жатса — уайым” деген сынды жорулар бар. Тұз сеуіп, тағамды бүлдіру сынды түс көргенде, халқымыз бұл түсінікті өмірдегі қиындықтармен, жөнсіз әрекеттермен байланыстыруы мүмкін. Бұл сияқты түстер бізге кері әсер ететін жағдайлардан сақтануды ескертетін белгілер ретінде маңызды.
Психологиялық түсіндірме
Психологиялық тұрғыдан алғанда, түсіміздегі әр образ, әр іс-әрекет біздің ішкі эмоциямыздың бейнесі болуы мүмкін. Тұзды шамадан тыс сеуіп, тағамды бүлдіру — бұл, мүмкін, біздің өмірдегі басқа нәрселерден артық алаңдағанымыздың белгісі. Психологтар түстер арқылы адамның ішкі жан дүниесінің күйін білуге болатындығын алға тартады. Мүмкін, түсіміздегі мұндай көрініс жүрек түбінде жатқан бір қорқынышты көрсетіп тұрған шығар?
МИФОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ СИМВОЛДЫҚ МАҢЫНА
Мифологиялық түсініктерде тағам мен тұздың символикалық мағыналары кеңінен таралған. Түркі мифологиясында тағам — қонақжайлықтың, байлықтың символы болса, тұз — тазалық пен шындықтың белгісі. Әлем мифологиясында да тұз бен тағам белгілі рәміздер арқылы шынайылық, достық және адалдықты бейнелейді. Бұл тұрғыдан алғанда, тұзды көп сеуіп, тағамды бүлдіру санадағы әділетсіздік немесе уайыммен байланысты болуы мүмкін.
Исламша түс жору
Исламда түстердің мағынасын түсіндіргенде, хадистер мен Құрандағы нұсқауларға сүйенеді. Мұнда тұз — берекенің, адалдықтың көрінісі ретінде сипатталса, тағам әрқашан да сыйластық пен мырзалықтың символы саналады. Мұндай түс Ислам тұрғысынан артық ысыраптың, орынсыз шығындардың салдарына назар аударту ретінде қарастырылуы мүмкін.
Жеке адамның тәжірибесіне байланысты
Әр адамның көрген түсі оның өмірлік тәжірибесіне байланысты әртүрлі мағыналарға ие болуы мүмкін. Тұздық сеуіп, тағамды бүлдіру — бұл жеке адамның сезімдері мен қазіргі өмірінде алаңдаушылық барын білдіреді деген пікір кездеседі. Мүмкін, мұндай түстерді көрген оқырмандарымыз үшін түс күнделігін жүргізу және өздерінің ішкі күйін бақылау пайдалы болар.
Қорытынды
Әдетте түстердің екі негізгі өлшемі бар: рухани және жеке. Тұзды шамадан тыс сеуіп, тағамды бүлдіру секілді түстер біздің санамызды қоршаған әлемнің бір көрсеткіші болуы мүмкін. Осы түрлі түсіндірулерді қарап, түстердің өзімізді түсінуге және өмірімізді жақсартуға қалай түрткі болатынын аңғару маңызды. Әрине, түстің мәні әркімде әртүрлі болуы мүмкін, сондықтан өзіңіздің түстеріңізді түсіндіруден қорықпаңыз және оны өмірге оң бағытта қолдануға тырысыңыз.