ТҮСІМДЕ ЖАНЖАЛ/ТӨБЕЛЕС НЕНІ БІЛДІРЕДІ? ТҮС ЖОРУ ЖӘНЕ ТҮСІНДІРМЕ КӨРУ НЕНІ БІЛДІРЕДІ?
Кіріспе
Біздің әрқайсымыз бала кезімізден бастап түс көрудің қызығын сезіндік. Әсіресе, қазақ халқы үшін түс жору ерекше маңызға ие. Өйткені, түс арқылы келер күннің хабарын алып, алда болатын жағдайларды болжайтын санамызда қалыптасқан. Әжемізден естіген «түсімде алма ағашы көрдім, келешек жақсылық болады» деген сөздері есімізде. Түсімізде жанжал немесе төбелес көру көпшілікті мазалаған сұрақтардың бірі. Осындай түстер нені білдіреді, қандай мағына бермек? Бұл мақалада осы тақырыпты зерттеп, талдап көрелік.
Халықтық түс жору
Қазақ халқының түс жоруы өзінше бір ғылым іспеттес. Түстерді жорығанда, тек қана нақты мағыналарға емес, сондай-ақ адамның өміріне, жағдайына қарай да бағам жасалады. Мысалы, «жылан көрсең – дұшпанның бары», «су ағып жатса – уайым, қам», «төбелес – арадағы араздық». Мұндай түсіндірулер бала кезден құлағымызға сіңіп, өмірге деген көзқарасымызға әсер етеді. Бұл қырынан алғанда, қазақтардың түс жоруы — бір жағынан, өмірді түсінудің, болжаудың құралы.
Психологиялық түсіндірме
Психологтар түс көруді адамның ішкі жан дүниесінің айнасы деп есептейді. Түсімізде жанжал немесе төбелес көру біздегі жасырын эмоциялар мен уайымдардың, арман-аңсардың бейнесі болуы мүмкін. Мысалы, агрессия немесе күйзелісті білдірудің дәстүрлі емес жолы ретінде қалыптасқан. Психологтар бұл түсті сіздің ішіңізде шешімін таппай жүрген жанжалдардың белгісі деп түсіндіреді. Бәлкім, сіздің ішкі эмоциялық жағдайларыңыз күнделікті өмірде де жанжалдармен байланысты ма?
Мифологиялық және символдық мағына
Жанжал немесе төбелес образдары мифологияда архетиптік, яғни адамзат санасының тереңінде жатқан бейнелер ретінде қарастырылады. Түркі мифологиясында батырлық, күрес секілді оқиғалар жиі кездеседі, себебі бұл өмір мен өлімнің, жақсы мен жаманның күресі. Бүкіл адамзатқа ортақ мифтерде де жанжалдар адамның ішкі жан дүниесін бейнелейді. Яғни, түсіңізде көрген жанжал немесе төбелес бүкіл адамзаттың бойында бар күрделі эмоциялар мен жағдайларды білдіреді.
Исламша түс жору
Исламда түс көру де маңызды мәселе. Түс арқылы Алланың белгілері жеткізіліп, адамның жолын айқындауға болады. Исламдағы кейбір хадистерде, түсіңде жанжал көру бір жақты тұрғыда түсіндірілмейді. Имамдардың пікірі бойынша, бұл көріністер адамның өз-өзін бақылауына, ішкі жан дүниесін тануына ықпал етуі қажет. Бұл түс жоруда басты назар оқиғалардың мәніне емес, адамның жағдайына байланысты болады.
Жеке адамның тәжірибесіне байланысты
Әр адамның өмірлік жағдайы мен эмоциялық күйі оның түсінде көрген оқиғаларына әсер етуі мүмкін. Біреудің өмірінде болмаған, бірақ түсінде көрінген жанжалдың болуы оның жаңа өзгерістерге дайын болуының белгісі. Түс күнделігін жүргізіп, өзіңізді бақылап отырсаңыз, бұл сізге ішкі жан дүниеңізді түсінуге көмектеседі.
Қорытынды
Жанжал немесе төбелес секілді түстердің әртүрлі мағыналарын қарастырдық. Халықтық түс жору, психологиялық және мифологиялық тұрғыдан бұл түстерге әркім әртүрлі мағына береді. Аса маңыздысы, сіз өз түстеріңізді дұрыс жорып, өзіңіздің ішкі жан дүниеңізбен үйлесімді өмір сүруді үйренесіз. Түс – ол тек көрініс қана емес, ол сіздің ішкі әлеміңізді ашудың кілті. Сондықтан әр түсіңізге мән беріңіз, өз бойыңыздағы жай-күйіңізді бақылап, алға қарай ұмтылыңыз.