Кіріспе
Балалық шағымызда ауылдағы әжеміздің ертегілері мен нақыл сөздерінен көптеген сырлы әңгімелер тыңдаушы едік. Әсіресе, ұйықтар алдында әжемізден түс жоруды сұрайтынбыз: «Әже, түсімде алтын көрдім, бұл не білдіреді?» деп. Көбіміз үшін бұл ерекше сәттер, себебі түс жору – қиял мен өмірдің өзара байланысын аңғартатын бірден-бір тәсіл. Әрине, әр түс өз алдына бір әлем, оның ішінде «ашығу» түсі қазіргі күнде көп адамды қызықтырады. Ашығу – сезімтал, бірақ маңызды белгі болуы мүмкін. Сонымен, бұл түсті түсіндіруге не себеп бола алады?
Халықтық түс жору
Қазақ халқында түс жору ғасырлар бойы жалғасып келе жатқан дәстүр. Әжеміздің айтуынша, «жылан көрсең – дұшпан» немесе «су ағып жатса – уайым» болатынын естіген боларсыздар. Ашығу түсі де белгілі бір мағынаға ие. Ол жан дүние іздеуі мүмкін, рухани аштық немесе өмірге деген құштарлықтың белгісі ретінде қарастырылады. Халық даналығы бойынша, бұндай түс адамның рухани жағдайының өзгерісін бейнелейді, әлде жаңа бір қиындықтың алдында тұрғанын білдіруіде ықтимал.
Психологиялық түсіндірме
Психологтардың айтуынша, түсімізде көрген түрлі бейнелер біздің ішкі эмоцияларымыздың, уайымдарымыздың немесе арман-мақсаттарымыздың көрінісі болуы мүмкін. Ашығу түсі, мысалы, жаныңыздың жаңа білімге, тәжірибеге ашық екенін немесе қазіргі жағдайыңыздан қанағаттанбауыңызды көрсетуі мүмкін. Бұл түс белгілі бір сұрақтарыңызға жауап іздеуді бейнелейді. Мүмкін, өзіңізге: «Мен не үшін шын қуанамын?» деген сұрақ қою керек шығар?
Мифологиялық және символдық мағына
Түс жорудың мифологиялық тұрғыда да мәні зор. Түркі мифологиясында ашығу рухани қайта түлеу немесе жаңаруды білдіреді. Бұл жалпы адамзат мәдениетінде де жиі кездесетін архетиптік образ болып саналады. Орталық Азия мифтерінде, мысалы, ашығу – күнделікті тіршіліктің һәм рухани өзгерістердің белгісі. Бұл түс арқылы адам өз өмір жолында қандай кезеңде тұрғанын түсінуі мүмкін.
Исламша түс жору
Ислам дінінде де түс жоруға ерекше көңіл бөлінеді. Бұл тұрғыда, ашығу түсі мен рухани ізденіс бейтарап әрі кең мағыналы түсінікке ие. Исламда рухани дамуға, нәпсімен күреске ерекше мән беріледі. Құран мен хадистерде адамның рухани тазалығы мен ізденісінің маңызды екенін ескерсеңіз, бұл түс сол бағытта ойлану керектігін меңзейтін болуы мүмкін. Бірақ әрбір адамға бұл түс жеке тәжірибесіне, өмірлік жағдайына байланысты әртүрлі мәнге ие болуы мүмкін.
Жеке адамның тәжірибесіне байланысты
Әрбір адамның түсі оның жетістіктерімен, уайымдарымен және өмірлік тәжірибелерімен тығыз байланысты. Сондықтан түс жору – тұлғаның ішкі әлемін зерттеу құралы. Бәлкім, сіз өз түсіңізді ойланумен, өзін-өзі бақылаумен түсінуге тырысып көрерсіз. Түс күнделігін жүргізу осы бағытта пайдалы болуы мүмкін, себебі ол өз тәжірибеңізді жинақтап, ішкі сезімдеріңізді байқап, түсінуге мүмкіндік береді.
Қорытынды
Түс жору – халықтық, психологиялық, мифологиялық және діни көзқарастардың тоғысуынан туған қызықты құбылыс. Әр түс – адамның ішкі жан дүниесі мен сыртқы ортаның арасындағы байланысты аңғарту үшін берілген белгі. Ашығу түсі сіздің рухани жолыңызды іздеуге, өміріңізді қайта бағалауға шабыттандыра алады. Түсіңізді жорып, оны дұрыс бағытта түсінуге тырысыңыз, себебі әр түстің астында терең мағына жатуы мүмкін.