ТҮСІМДЕ КӨЗ КӨРУ – ШЫНДЫҚТЫ ТАНУ КӨРУ НЕНІ БІЛДІРЕДІ?
Кіріспе
Әжемнің үйінде өткізген бала күндерімде, түнде көрген түстерімізді таңертеңгілік шәй үстінде әңгімелеу ерекше бір дәстүрге айналған еді. Әжеміз әр түрлі түсті өзінің өмірлік тәжірибесіне сүйене отырып талқылап беретін. Жастайынан түс жоруға сеніп, бұл көріністердің астарында не жатқанын білгіміз келетін. Осы себептен, түс жору – бұрыннан бері қазақ халқының ең қызықтыратын тақырыптарының бірі. Түстер бізге белгі беріп, ойланып жүрген мәселелердің шешімін табуға жәрдемдеседі деп сенеміз.
Халықтық түс жору
Қазақ халқы түстердің мәнін ашу арқылы өмірдің құпияларына бойлайтыны белгілі. Әдетте, халық арасында «түс – тәңірдің хабары» деп саналады. Мысалы, түсіңізде көз көрсеңіз, бұл – шындықты тану мен оны жақсылап ажырата білу мүмкіндігін білдіруі мүмкін. Жылан көрсең – дұшпан, су ағып жатса – уайым деген ұғымдар да бар. Бұл түсініктер адам санасына терең енген және халықтың өмір тәжірибесінен алынған.
Психологиялық түсіндірме
Түстер кейде ішкі эмоциялардың, уайымдардың немесе арманның белгісі ретінде көрінуі мүмкін. Психологтар түстерді адамның санасыз ойының нәтижесі деп санайды. Мысалы, түсіңізде көз көру – болашақты, алда не болатынын көруге деген ішкі құштарлықтың белгісі болар. Шындықты тану қажет болғанда, бұл символдардың пайда болуы ғажап емес. Сіз қандай белгілерді жиі көресіз және олар сізге қандай ой салдырады?
Мифологиялық және символдық мағына
Көз образы әлемдік мифологияда ерекше орын алады. Түркі мифологиясында көз – даналық көзі, кеңестік пен болжай білудің символы ретінде қарастырылады. Бұл архетиптік образ адамзат тарихында сан түрлі мағынаға ие. Көру мүмкіндігі – шындықты тану және рухани ақпаратты қабылдау әрекетінің көрінісі ретінде бағаланады. Мұндай түс көру адамның ішкі әлемінде қандай құпиялар жатқанын ашуға жол сілтей ме деп ойлауға болады.
Исламша түс жору
Ислам мәдениетінде де түстерге ерекше маңыз беріледі. Пайғамбарымыз Мұхаммедтің (оған Алланың сәлемі болсын) хадистерінде түс жору жайлы айтылған. Түсіңізде көз көру – Алла Тағаланың нұсқауымен, дұрыс жолға бағытталуға бағытталған белгі ретінде қарастырылады. Дегенмен, түс жорығанда оны сеніммен емес, тек белгі ретінде қараған жөн.
Жеке адамның тәжірибесіне байланысты
Әр адамның көрген түсі оның өмірлік жағдайына, эмоциялық күйіне байланысты өзгеруі мүмкін. Сол себептен түс күнделігін жүргізу, өзін бақылау туралы кеңес берер едім. Түстеріңізді жазып, олардың мәнін уақыт өте келе анықтап отыруға тырысыңыз.
Қорытынды
Түс жорудың түрлі тәсілдері бар: халықтық, психологиялық, мифологиялық және исламша түсіндіру. Әрбір түсіңіздің астарында не жатқанын білу үшін бұл амалдарды қолдануға болады. Олай болса, көрген түстеріңізді ұмытпай, олардың сізге қандай хабар жеткізгенін ойлаңыз. Әрбір түс өмірге жаңа көзқараспен қарауға себін тигізуі әбден мүмкін. Түстерге мән беріп, өзіңізді ашуға шабыттаныңыз!