ТҮСІМДЕ ЖАҢБЫР АСТЫНДА ЖҮРУ – ТАЗАЛЫҚ ПЕН НҰР КӨРУ НЕНІ БІЛДІРЕДІ?
Кіріспе
Әрбір қазақ үшін түс жору ерекше мәнге ие ұғым. Бала күнімізде әжемізден естіген: «Тәуіптердің айтуынша түсімде жаңбыр жауу — молшылықтың белгісі,» — деген сөздер әлі күнге есімізде. Біздің ата-бабаларымыз түсті жоруға ерекше көңіл бөлген, себебі бұл көрген бейнелерді өмірімен тығыз байланыстыруға тырысқан. Бүгінгі таңда да көп адам түс жоруға қызығушылық танытып, әртүрлі тәсілдермен түсіңдегі көріністерді талдап жатады.
Халықтық түс жору
Қазақ халқының дәстүрлі түс жоруында жаңбыр – тазалық пен нұрдың белгісі болып саналады. Халық арасында тараған «түсіңде жылан көрсең – дұшпан, су ағып жатса – уайым жоқ» дегендей, жаңбыр суы да ерекше мағынаны береді. Жаңбыр астында жүру – рухани тазалану, жүректі, сананы арылтуға шақырады. Әжеміздің «түсіңде жауған жаңбыр – өміріңе құт-береке әкеледі» деген сөздері осы ойды дәлелдейді.
Психологиялық түсіндірме
Психология тұрғысынан қарасақ, түсіміздегі жаңбыр астында жүру ішкі эмоцияларымыздың, уайымдарымыздың көрінісі болуы мүмкін. Психологтар бұл секілді түсті адамның сана-сезіміндегі стрессті төмендету, ішкі әлемді тазарту талпынысы деп түсіндіреді. Мүмкін, жаңбыр астында жүру арманымыздағы жетістікке жету жолындағы кедергілерді еңсеруге дайын екендігімізді білдіретін шығар? Бұл сұрақ оқырманды өз түсін тереңірек зерттеуге итермелейді.
Мифологиялық және символдық мағына
Жаңбыр архетиптік образ ретінде түркі және әлем мифологиясынан ерекше орын алады. Мысалы, түркі халықтарының мифологиясында жаңбыр жауу – кенеттен келген жақсылықтың, табиғаттың жаңа тынысының белгісі ретінде танылған. Жаңбыр адамзат санасында терең мағынаға ие, ол тазалықтың, жасампаздықтың символы ретінде саналады.
Исламша түс жору
Ислам мәдениетінде де жаңбыр түсінікті өзінше түсіндіріледі. Құранда жаңбырдың өмірлік энергиясы мен тазалықтың белгісі ретінде көп айтылған. Имамдардың көзқарасы бойынша, түсімде жаңбыр астында жүру – Алланың рақымына бөлену, өмірде тазалыққа, адалдыққа ұмтылу дегенді меңзейді. Ислам дінінде мұндай түстерді оң қабылдап, Аллаға деген сенімдікті арттыру үшін рухани күш-жігер жұмсау ұсынылады.
Жеке адамның тәжірибесіне байланысты
Әр адамның түсін қабылдауы өмірлік жағдайына, эмоциялық күйіне байланысты. Біреуге түсіндегі жаңбыр жаңа бастаманың, тазалықтың белгісі болса, енді біреуге ол өткеннің ауыртпалығынан арылуды байқатуы мүмкін. Сондықтан түс күнделігін жүргізу және өзін-өзі қадағалау пайдалы болып келеді. Бұл түсіндірмелер арқылы адам өз өміріндегі өзгерістер мен эмоцияларды тереңірек түсіне алады.
Қорытынды
Түсімізде жаңбыр астында жүру тек тазалық пен нұрдың көрінісі ғана емес, ол біздің ішкі әлеміміздегі өзгерістердің, эмоционалды тәжірибелеріміздің мәні болуы мүмкін. Қазақ халқының дәстүрлі түс жоруынан бастап, психологиялық, мифологиялық және исламдық түсіндірмелерге дейін бұл түс әртүрлі қырынан қарастырылады. Сол себепті, түсіңізге мән беріп, оны зерттеу арқылы өзіңізге жаңа қырынан қарауға мүмкіндік алыңыз. Бұл түсініктер арқылы өміріңізде рухани тазалық пен жарық нұрға толы жаңа белестерді ашарсыз деген сенімдеміз.