Кіріспе
Күнделікті тіршіліктің арасында біз сансыз ойларға батып, түскі уақытта кітаптың бетін ашып немесе кофе құйып, терезеден сыртқа көз жігіретініміз бар. Кейбіріміз жұлдыздарға қарап, болашақ жайлы армандаймыз, ал кейбіріміз түні бойы айға тіке қарап, өткен күндерді еске түсіреміз. Осы сәттерде, түрлі түстегі түстер біздің санамызды шарпып, бізге белгі-бір нұсқаулық бере ме деп ойлаймыз. Әсіресе, түсімізде биік жерден төмен қарап, кеңістік бұрмаланғанын көргенде, не білдіреді деген сұрақтарға жауап іздейміз.
ТАҚЫРЫПТЫ НЕГЕ КӨП АДАМ ІЗДЕЙДІ? ОЛ ТҮС НЕГЕ МАҢЫЗДЫ?
Түс арқылы алынған әсер түрлі түсініктер мен сенімдер тудырады. Биік жерден төмен қарау түсі көпшілікті ойландыратын тақырып, өйткені ол біздің сана-сезіміміздің терең қабаттарымен байланысты болуы мүмкін. Мұндай түс көбінесе адамның ішкі уайымдары мен қорқыныштарын білдіреді деп саналады. Сондықтан бұл тақырыпта түсінік іздейтіндердің саны көп.
Халықтық түс жору
Қазақ халқының дәстүрлі түс жору әдістері сан алуан. Мысалы, түсінде биік жерден төмен қараған адамның өмірінде үлкен өзгерістер болатынын болжауға болады. Халқымызда «жылан көрсең – дұшпан» деген түс жору мысалы бар, яғни әрбір көріністің өзіндік мәні болады. Кеңістіктің бұрмалануын көру кейде қауіп-қатерге немесе үлкен сынаққа тап болу мүмкіндігін білдіруі мүмкін.
Психологиялық түсіндірме
Психологияда түстер адамның ішкі жағдайының, эмоцияларының көрсеткіші ретінде қарастырылады. Биіктен төмен қарау — ішкі қорқыныштар мен өзінің қабілетіне сенімсіздіктің белгісі болуы мүмкін. Мысалы, Гарвард университетінің психологтары түс көргендегі эмоцияларды зерттей отырып, адамның психикалық жағдайының айнасы екенін анықтаған. Сіз мұндай түсті көрген сәтте өзіңізге: «Менің ішімде не болып жатыр?» деген сұрақты қойып көріңіз.
Мифологиялық және символдық мағына
Архетиптік образы ретінде биіктен төмен қарау — көне мифологиялардың өзегінде жиі кездеседі. Мысалы, ежелгі түркі мифологиясында тауға шыққан батырлар жаңа білім, даналық не жоғары күшке ие болатынын көрсетеді. Кеңістікті бұрмалау жалпы адамзат санасында белгісіздік пен өзгеріске дайындықты білдіретін символ болуы мүмкін.
Исламша түс жору
Исламда түстердің ерекше орны бар. Түсте көрген биіктен төмен қарау әртүрлі мағынаға ие болуы мүмкін. Мұнда түс арабтардың «рукъя» деп аталатын әдістерімен де жорылады. Исламдық түс жоруда түсінде биік жерден қарау адамның иман күшінің сәулесі не өмірдегі үлкен сынаққа дайындық белгісі деп түсіндірілетін болуы мүмкін.
Жеке адамның тәжірибесіне байланысты
Әрбір адамның түсінде көрген образы оның жеке өмірлік жағдайына, эмоционалды күйіне тәуелді. Сондықтан түс жору кезінде өзін-өзі бақылау, күнделік жүргізу маңызды. Бұл арқылы адамның өзін жақсырақ білуіне мүмкіндік туады және түспен байланысты сан алуан сұрақтарға жауап таба аласыз.
Қорытынды
Жалпы алғанда, түс жорығанда әртүрлі тәсілдердің бар екенін көрдік: халықтық, психологиялық, мифологиялық және исламдық сипаттаулар. Бәріміз уақыт өте келе түс арқылы белгі алуға тырысамыз. Сондықтан біз бұл белгілерді мәнге толы түсініктермен байытуымыз қажет. Біздің түстеріміз – жанымыздағы сырлы әлемнің айнасы, ол арқылы біз өзімізді тани түсеміз. Ертеңгі күнге сеніммен қарауға әрдайым себеп бар екенін ұмытпаңыз.