Кіріспе
Күнделікті өмірімізде талай түс көріп, олардың мазмұнын аңғарып жатамыз. Кейде сол түстер арқылы болашаққа көз жүгіртіп, не білдіретінін ойлап, толғанысқа түсіп жатамыз. «Түсімде дәрігер қате диагноз қойыпты» деп таңданыспен ояну көпшілік үшін кезіккен жайт болуы мүмкін. Бұл біздің күмәндарымызды, күдіктерімізді көрсететіндей көрінеді. Бәлкім, осы түстердің мағынасы неде екенін анықтау, бізді мазалайтын сұрақтарға жауап табуға көмектесер?
Тақырыпты неге көп адам іздейді? Осы түс неге маңызды?
Түс жору – көптеген адамдардың қызығушылығын тудыратын тақырыптардың бірі. Бұған таң қалмауға да болады, себебі әрбір адам өз көрген түсінің астарында не жатқанын білуге құмар. Оған қоса, түс жору біздің ішкі дүниемізді, тұлғалық болмысымызды түсінуге көмектеседі. Түсімізде дәрігердің қате диагноз қоюы өмірдегі сенімсіздік сезімін немесе шешім қабылдаудағы қателіктерден қорқуымызды көрсетуі мүмкін.
Халықтық түс жору
Қазақ халқы түс жоруды ертеден бері өмірлік тәжірибелер арқылы қалыптастырып, оны маңызды санаған. Мысалы, халқымызда «жылан көрсең – дұшпан, су ағып жатса – уайым» деген сөздер кең тараған. Мұндай белгілер өмірлік жерде кездесетін қиындықтар мен кедергілер туралы ескерте отырып, олардан өту жолдарын іздеуге итермелейді. Бұны бабамыздың ақыл-парасатының көрінісі деп бағаласақ болады.
Психологиялық түсіндірме
Қазіргі психологиядағы мамандар түсті ішкі эмоциялардың, ұмтылыстардың, кейде тіпті шешілмеген мәселелердің белгісі деп санайды. Зигмунд Фрейд пен Карл Юнг секілді психологтар түсті адамның ішкі дүниесінің «айзберг» ұштары» ретінде қарастырады. Осы тұрғыдан алғанда, дәрігердің қатесі біздің өзімізге деген сенімсіздігімізді және өмірімізде сақ болуымызды жасыра отырып көрсетуі ықтимал. Мұндай түсті көріп, өзімізге «өзіме сенімдімін бе?» деген сұрақ қою қажет шығар.
Мифологиялық және символдық мағына
Түстерді мифологиялық және архетиптік тұрғыдан қарастыра отырып, оларды түрлі мәдениет пен өркениеттерде қандай рөл атқаратынына назар аударамыз. Түркі мифологиясында кейбір образдар дүниетанымдық мәселелерді бейнелейді. Мысалы, дәстүрлі мәдениетте дәрігер – емдеу мен шипа негізі болғандықтан, қате диагноз – қарама-қайшылықтың белгісі ретінде жағдайдың екіұштылығын көрсетуі мүмкін. Бұл түс біздің өз болмысымыздағы кемшіліктерді қай жағынан болса да түзеуге талпынысымызды білдіреді.
Исламша түс жору
Ислам дінінде түс жору Құран мен Пайғамбар хадистерінде көрініс тапқан. Мұхаммед пайғамбарымыз түсті «пайдалы» және «пайдасыз» деп екіге бөліп қарастырған. Дәрігердің қате диагнозы мұсылман түс жорушылары үшін адамның өз өміріне жауапкершілігі мен дұрыс ақпарат алуда мұқият болудың қажет екенін көрсететін белгі болуы мүмкін. Ислам түс жорудың маңыздылығын атап өте отырып, түстерді ескере отырып, әрекет жасауға итермелейді.
Жеке адамның тәжірибесіне байланысты
Әрбір адамның түсіне өз өмірлік тәжірибесі, эмоциялық күйі әсер етеді. Сол себепті түсті жеке мәнерде жору да өзекті. Түс жоруда өзін бақылау мен түс күнделігін жүргізу пайдалы болуы мүмкін. Бұл үдеріс өзіңді жақсырақ түсінуге, ішкі әлеміңді зерттеуге мүмкіндік береді. Түсті жору арқылы алынған ақпарат өзіңді дамытуға жол ашуы мүмкін.
Қорытынды
Түстерді жоруда халықтық дәстүр, психологиялық, мифологиялық және діни тұрғыдан қарастыра отырып, әрбір адамның өз арман-мақсаттарына жету жолында сенімділік қажет екенін аңғаруға болады. Түс көру – бұл ішкі дүниемізбен тілдесу, сондықтан оған мән беруден қашпауымыз қажет. Түстеріңіз сізге не айтуға тырысатынын тыңдау, өміріңізді жақсартуға арналған мүмкіндік болсын.