Кіріспе
Әрбір адам өмірінде бір рет болсын түсінде түрлі көріністер көреді. Кей кезде олар беймәлім символдарға толы болып, аңдаусызда санаға сұрақтар тудырады. Біреу түсінде биік шыңды бағындыра жатып, соңы аппақ бұлттармен сүрінсе, ал енді біреулер тамақ пісіріп, оның жоқ болып кеткенін байқайды. Осындай кездерде, бәлкім, түсіміздің астарында жасырылған мағына бар ма деп ойланамыз ба?
ТАҚЫРЫПТЫ НЕГЕ КӨП АДАМ ІЗДЕЙДІ?
Түстер тақырыбы күнделікті өмірдің бір бөлшегі болғандықтан, көптеген адам оны түсінуге талпынады. Әсіресе таныс емес, бірақ айқын бейнелерден құралған түстерді біз сана-сезіміміз арқылы аша аламыз ба деген сұрақ көптеген жанның көкейінде тұр. Әрине, түсімізде тамақ пісіріп, оны біреу жеп қойса, табиғатымызда не жатыр екен деп ойлану орынды болар.
Халықтық түс жору
Қазақ халқы түстердің мағынасын өзіндік даналықпен түсіндіруімен танымал. Мысалы, «жылан көрсең – дұшпан» деген нақыл сөз жұртқа таныс. Су ағып жатса, бұл – тыныштық пен қуанышты білдіреді. Түсінде тамақ пісіріп, оны жеп қойғанын көру халықтық түс жору бойынша, аз уақыттың ішінде ойлаған жоспарыңыздың біреуге қажет болуы мүмкін дегенді білдіруі мүмкін. Мұнда барлығы адам мен қоршаған ортаның, тіпті тағдырдың да белгісі ретінде көрінеді.
Психологиялық түсіндірме
Психологтар көп кездегі түс көруді ішкі эмоцияларымыз бен уайымдарымыздың белгісі деп түсіндіреді. Мәселен, түсте тамақ пісіріп, оны біреу жеп қойғанын көру, сіздің ішкі қорқынышыңызды, тіпті, өзін-өзі бағалауға қатысты мәселе болуы мүмкін. Осындай түс көретін адамдар көбінесе бір нәрседен айырылып қаламын ба деген қорқыныш сезімін бастан кешіруі мүмкін. Психологтар «Сіздің түсті қалай түсінесіз?» деп сұрау арқылы өзіндік сананы ашуға тырысады.
Мифологиялық және символдық мағына
Түстерді мифологиялық және символдық тұрғыдан қарап, оларды архетиптік образ ретінде түсіндіруге болады. Түркі мифологиясында, мысалы, тамақтың символы – молшылық пен қуаныштың нышаны. Ал әлемнің әр бұрышында түстердің мағыналары түрліше түсініліп, адамзат санасында терең із қалдырған. Бұл түс көру де еңбексүйгіштің басқаға қайырым етіп, өз қолынан жібергендігін сипаттауы мүмкін.
Исламша түс жору
Ислам дінінде түстер тек Алланың белгілері ретінде қарастырылады. Ислам ғалымдары түсіндірме ретінде «адамның түсі Алладан болған қалау» деп санайды. Қасиетті Құранда нақты түсіндірмелер болмаса да, имамдар түстердің мағынасына аса мән беріп, дұрыс бағыттауды ұсынады. Бұл түс, яғни тамақты пісіріп, оны біреудің жеп қоюын көру, жақын арада берілетін сыны немесе сынақты білдіруі мүмкін.
Жеке адамның тәжірибесіне байланысты
Әр адамның жеке өмірі және эмоциялық күйі түстер көрінісіне әсер етуі мүмкін. Кейбір адамдар түстерді жиі көрсе, енді біреулер сирек көреді. Мұндай түстер жеке адамның өз тәжірибесіне, өткеніне не келешегіне қатысты болуы мүмкін. Кеңес ретінде, түс күнделігін жүргізу — өз санаңызды бақылап, түсінісу үшін тамаша әдіс болуы мүмкін.
Қорытынды
Түс – адам санасы мен оның эмоционалдық әлемінің күрделі, жұмбақ бір бөлімі. Халықтық, психологиялық, мифологиялық және исламдық түсіндірмелердің барлығы бәрі бір мақсаты – адамның өзі мен әлемді түсінуге көмектесу. Түстердің құпиялары арқылы өміріміздің жаңа қырларын тануға шабыттанып, әрбір таң алдында жаңа мағыналар мен мүмкіндіктерге дайын тұрғандай болайық!